Van 18 t/m 20 december 2015 vond in Rotterdam het Viva Las Vega’s Foodfestival plaats. De allereerste vegan kerstmarkt in Nederland! Vegan Church was met een stand aanwezig. Er was veel belangstelling en we hebben mooie gesprekken gevoerd. Hierover schrijven we nog een apart bericht.

Op de laatste dag van het festival, zondag 20 december, mocht Vegan Church een pop-up kerkdienst verzorgen. We willen de inhoud van deze dienst hieronder graag met je delen.

Hartelijk welkom hier in de tent bij onze pop-up kerstdienst van VEGAN CHURCH.

Ons kerstthema is: jij mag bij mij, mag ik bij jou?

Daarbij kun je denken aan: jou en mij, jullie, de een en de ander, wij mensen onderling, wij met de dieren en de dieren met ons, want we zijn allemaal met elkaar verbonden in leven en liefde. Je kunt ook denken aan God en ons en wij en God.

We hebben wat traditionele kerstliederen in een modern jasje gekozen en we willen enkele gedachten met je delen. Voel je vrij om mee te doen of gewoon te luisteren. Voel je ook vrij om te blijven of de tent te verlaten als het toch niet zo bij je past of als je iets anders had verwacht.

We dragen deze viering op aan God en ik nodig je uit om met me mee te zingen: Komt allen tezamen.

Gebed

December is een feestelijke maand, vol licht en kaarsen. Maar voor sommigen, misschien wel onder ons, kan december ook een droevige en moeilijke maand zijn. Juist omdat je aan je feesttafel die ene mist: degene waar je zoveel van hield … En nu is daar die lege stoel of die lege mand of die lege kooi met het deurtje open. Het is ook een maand waarin miljoenen dieren wereldwijd gestorven zijn omwille van de overdadige kerstdiners. En als we terugblikken in deze maand op 2015 kan het ons niet zijn ontgaan dat duizenden kinderen en hun (groot)ouders huis en haard hebben verlaten, opgejaagd door oorlog en verwoesting.

Voor al deze mensen, dieren, onze planeet en voor ons zelf willen we een virtuele kaars branden en een gebed bidden.

Schriftlezing

Ik wil jullie voorlezen uit een profetie van Jesaja, over mensen die zich gedragen weten door het Licht. Over een wonderlijke God die zegt: jij mag bij mij, mag ik bij jou?

En over Davids zoon, lang verwacht: Jesaja 9:1-2, 4-5, eindeloos zal de vrede zijn en Jesaja 11:6-9, over het vrederijk.

Zingen

Bij deze profetie past een mooi traditioneel kerstlied. Misschien vallen de woorden soms beetje zwaar of heb je er niet veel mee. Dat kan. Ik nodig je uit om er toch even bij te blijven en niet af te haken. Want het gaat eigenlijk over een kind dat wordt geboren. Dat kind wordt eens een koning en de vrede die deze koning brengt zal zo utopisch machtig mooi zijn dat er er een tijd komt dat men niet eens meer weet wat de woorden doden en oorlog betekenen, laat staan dat men weet hoe je kunt doden of oorlog kunt voeren.

Het is volkomen gewist uit het collectieve geheugen van de mensheid. En het meest wonderlijke is, zoals de profetie zegt, dat ook de dieren zullen delen in deze eeuwige sjaloom en dat het de dieren zijn die de mensen de echte vrede zullen voorleven. We zingen over ‘Hij der schepselen Heer’ in het aloude lied ‘Stille nacht…’

Schriftlezing

Ik lees je het kerstevangelie uit Lucas 2:1-20.

Luisteren

We luisteren naar ‘Mary, did you know’, gezongen door Pentatonix.

OVERDENKING

Toen ik jong was, hadden wij thuis een kerststal. Een beetje zoals deze.

Jozef, Maria, het kindje Jezus, een engel, herders en koningen, schaapjes en een os en een ezel. Ieder jaar kwam het bouwwerk met figuurtjes van de zolder en later uit de schuur, samen met de andere kerstspullen, de guirlandes, kerstster en kerstballen. Ik vond het de gewoonste zaak van de wereld dat zo de geboorte van Jezus moest zijn geweest want ik hoorde elk jaar met kerst vier maal het verhaal van de wondere stal: thuis, op school, in de kerk en op de zondagsschool. Totdat ik op een leeftijd kwam, dat ik zelf kritisch ging lezen wat er staat.

En wat schertst mijn verbazing: niks van dat al! Geen schaap, geen os, geen ezel, zelfs geen stal komt er aan te pas in het kerstevangelie, in geen enkel evangelie van de vier evangeliën die er in de Bijbel staan. Wat was ik teleurgesteld! Eerst was Sint Nicolaas al een paar jaar eerder van zijn voetstuk gevallen en nu dit?!

Ik weet niet hoe het jou vergaan is tijdens je spirituele zoektocht, maar deze ontdekking heeft me lang bezig gehouden. ‘Want’, dacht ik in mijn onbenulligheid, ‘als zoiets banaals als een stal en dieren erbij verzonnen zijn, wat is er eigenlijk nog meer bij bedacht wat later niet waar blijkt te zijn?’

Lieve mensen, het was echt mijn onbenulligheid, want hoewel de dieren niet letterlijk voorkomen in het kerstevangelie, wil dat nog niet zeggen ‘dat ze verzonnen zijn’, dat het verzonnen is! Een os is namelijk een verdraagzaam en zachtaardig sentient being: kijk maar.

Hier zie je Anja bij Melief vorig jaar. Anja is opgegroeid op het platteland, haar grootouders hadden een boerderij en deze ervaring van JIJ MAG BIJ MIJ, MAG IK BIJ JOU? was voor haar als een wonder. Dit had ze nog nooit meegemaakt! Dat je zo dicht bij deze enorme dieren kon komen en dat je ze zelfs kon aaien en ook best wel lang…

En hoe was het ook al weer met ezels. Domme dieren? Absoluut niet! Ze zijn intelligent en super gevoelig. Ik heb ooit een ezel wandelvakantie gedaan. Een foto van Quintin en mij heb je al kunnen zien. Waarom stond Quintin tijdens een wandeling door het bos abrupt stil en was hij met geen stok vooruit te krijgen? Niet omdat hij een domme koppige ezel was, maar omdat hij – nog voordat iemand in de gaten had wat er gebeurde – als eerste het gevaar rook, hoorde, zag en hij reageerde daar onmiddellijk op. Over slim gesproken!

De Bijbelschrijvers en kerkvaders wisten maar al te goed hoe gevoelig en hoe intelligent deze dieren zijn. De os en de ezel komen in de Bijbel als duo vaker voor. Voor de geïnteresseerden onder ons: in Deuteronomium, in Job, in Jesaja, in Lucas. De Griekse vertaling van het Oude Testament, de Septuaginta, zegt in het Bijbelboek Habakuk dat de Redder van de wereld wordt geboren tussen twee dieren. Wie zouden dat anders zijn, dan deze gezworen vrienden, de os en de ezel?

In het Hebreeuws worden deze woorden gebruikt: sjorim we chamorim, ossen en ezels. In de volksmond werd dat helaas: schorriemorrie, tuig van de richel, gespuis. Typisch een voorbeeld van kleinmenselijk denken. Want zoals ik al heb betoogd, de os en de ezel zijn verre van tuig van de richel! In het Bijbelse denken zijn het in ieder geval hoogstaande dieren! Later in de kerkgeschiedenis ontdekken we dit ook bij Pseudo-Mattheus, bij de kerkvader Origenes en bij o.a. Sint Franciscus van Assissi. Van hem kennen we trouwens de levende kerststal die je overal in het land kunt tegenkomen. Daarom nu terug naar de o zo vertrouwde kerststal.

De dieren zijn, hoewel ze niet letterlijk voorkomen in het kerstverhaal, van harte welkom bij de geboorte van Jezus Christus, de ultieme koning van de eeuwige vrede. Juist de zachtmoedige os en de intelligente ezel, want Jesaja schreef het 2700 jaar geleden al: ‘Een os kent zijn eigenaar en een ezel de kribbe van zijn heer, maar mijn volk heeft geen inzicht’, aldus God (Jesaja 1:3).

Kijk, dat is nu het punt wat volgens mij de kerststal ons wil laten inzien: wij mensen tobben maar wat aan met onze hersenspinsels, onze twijfels, onze argumenten, onze vragen, onze woede, ons eeuwige ‘Als God liefde is, waarom …’ en onze afwijzing. Tenminste, laat ik voor mezelf spreken: ik ken die momenten wel. Maar weet je, dieren zijn hier vrij van, ze kennen dit niet. Ik kan het je niet goed uitleggen, maar dieren hebben een wonderlijke vorm van woordeloze spiritualiteit waar wij mensen nog veel van kunnen leren.

Dieren leven namelijk in het hier en nu, ze hebben daar geen meditatiecursus of yoga voor nodig. Eckhard Tolle is niet aan hen besteed want ze weten het levensgeheim al en zij leven ernaar. Ze kunnen niet anders. ‘Dieren vallen samen met hun wezen, met hun zijn’, heb ik van onze goede vriend Hans Bouma geleerd. Hans heeft me deze wijsheid van het dier geleerd. Maar daarom lijden ze ook intenser dan wij: juist omdat ze helemaal samenvallen zowel met de vreugde als het intense lijden van hun bestaan. Ze kunnen geen enkele zin aan hun pijn ontlenen, want ze leven in het hier en nu en hebben geen woorden om zich te uiten. Wel laten ze zien en horen hoe ze zich voelen, maar dan moeten wij mensen net alert en slim genoeg zijn om hen te verstaan. Dieren hebben dus een eigen wonderlijke vorm van woordeloze spiritualiteit. En daarom zijn ze in het kerstverhaal beland: om ons mensen eraan te herinneren hoeveel God van al het leven houdt en hoezeer al het leven welkom is!

Daarom wil ik vandaag een grote stap vooruit maken: ik ben er namelijk van overtuigd dat all sentient beings, alle levende wezens, zo je wilt: all human and non human animals, mensen en dieren, heel diep van binnen die dynamische connectie voelen met het LEVEN. En daarom durf ik vrijmoedig te zeggen, als er een God van Liefde is, en daar ga ik graag van uit, dat niet slechts de dieren van herders en wijzen, de schapen en de kamelen, welkom zijn bij de Heer, en ook niet slechts de gevoelige en intelligente dieren, als os en ezel, of de huisdieren, zoals onze hond of kat of welk huisdier je ook hebt maar alle dieren, alle leven, all sentient beings. Allemaal zijn we welkom bij de kribbe, allemaal uitgenodigd voor het Rijk van Vrede: zij, wij, ik en jij.

‘Mag ik dan bij jou’, Claudia de Breij 

Gebed met kaarsen

Ik wil je graag uitnodigen om te gaan staan en iemand de hand te reiken. En als we dan zo samen staan, nodig ik je uit om iemand of iets in gedachten te nemen die je vandaag in het bijzonder LIEFDE, LEVEN en LICHT toewenst. Je kunt dat ook ‘zegenen’ noemen. Laten we een moment stil zijn, samen bidden en onze gebeden samenvatten in het Onze Vader.

Zegenwens

Slotlied: Ere zij God

Pin It on Pinterest